appel houdt stand
.
een nog als enige
ongeplukt gebleven
appel die petieterig
stand probeerde te houden
één enkele appel
mag dan stand proberen te houden
maar wat voor zin heeft dat
dacht ze, maar
de appel had zulke
zwakke zenuwen
voelde zich zo hulpeloos
dat ze juist stand wilde houden
rondom zich
heen kijkend
tot aan de rand van de tatami-mat
rolde ze
‘zo dan’, had ze toch maar petieterig
stand gehouden
.
居直りりんご
ひとつだけあとへ
とりのこされ
りんごは ちいさく
居直ってみた
りんごが一個で
居直っても
どうなるものかと
かんがえたが
それほどりんごは
気がよわくて
それほどこころ細かったから
やっぱり居直ることにして
あたりをぐるっと
見まわしてから
たたみのへりまで
ころげて行って
これでもかとちいさく
居直ってやった
Een gedicht van Ishihara Yoshirō 石原吉郎 (1915-1977) uit zijn bundel Ideologie van de bijl (Ono no shisō 斧の思想, 1970).
Het werkwoord inaoru 居直る betekent letterlijk ‘rechtop gaan zitten’, maar heeft als overdrachtelijke betekenis ‘opstandig zijn’.
De foto toont een appelboom (Elstar), Zeeland, augustus 2026.
3 reacties op “verzet”
Wat een ontzetend leuk gedicht! De appel die zwakke zenuwen had! maar die toch verder rolde en daar zelf heel trots op was.
Dag Ivo, ik ben benieuwd naar je keus om van deze appel een ‘ze’ te maken. Zag je dat spontaan zo voor je, of pas na enig beraad? Of zit er toch ergens iets in de Japanse tekst wat daar volgens jou (impliciet) op wijst?
Beste Luk, het was vooral intuïtief en gedacht vanuit het Nederlands. Om te beginnen wilde ik een “het” vermijden (wat met bijv. “het appeltje” had gekund), omdat dat —anders dan m.i. “it” in het Engels— identificatie door de lezer moeilijker maakt. Er is tenslotte toch sprake van een zeker antropomorfisme m.b.t. de appel, dus de lezer moet worden uitgenodigd zich te identificeren met die appel, geloof ik. Verder voelde voor mij de combinatie van petieterig en opstandigheid/weerbaarheid eerder ‘vrouwelijk’ dan ‘mannelijk’ — met alle excuus voor de clichématigheid van dat gevoel. (En puur plantkundig gesproken: de appel is de vrucht van een plant uit de rozenfamilie, en de roos als vrouwelijk zien kent een lange traditie in Europese literatuur.)